وجه تسميه قم


 

در خصوص وجه تسميه نام قم روايات تاريخي متعددي نقل شده است. يکي از علمي ترين آن روايات تبديل کلمه « کومه » (به معني خانه هاي کوچک کنار هم ) به کُم و سپس تبديل آن به قم توسط اعراب مهاجر است. برخي نيز قم را برگرفته از کميدان – نام بخشي از اين منطقه – مي دانند که به اختصار کُم خوانده شد و سپس اعراب مهاجر آن را به قم تغيير دادند.

پيش از اسلام اطلاعات باستان شناختي در منطقه قم حاکي از آثار فعاليت انساني در عصر فراپارينه سنگي با قدمتي نزديک به پانزده هزار سال است و به استناد تحليل دستاورد هاي شش فصل کاوش علمي در قره تپه قمرود، تاريخچه تشکيل روستا هاي اوليه در منطقه قم به هزاره پنجم قبل از ميلاد باز مي گردد. همچنين اشيا و آثار يافته شده از ساير کاوش ها و بررسي ها در سطح استان حاکي از شکوفايي تمدن انساني عصر نوسنگي و عصر آهن در قم است. تاريخ اسطوره اي ايران نيز حکايت از پيدايش و تاسيس تشکيلات شهري در زمان طهمورث ديوبند پادشاه پيشدادي دارد و قولي ديگر تشکيل تاسيسات شهري در قم را به کيخسرو پادشاه افسانه اي ايران نسبت مي دهد. آنچه که مسلم است، منطقه قم به استناد شواهد باستان شناختي همچون تپه هاي پيش از تاريخ، آتشکده ها و قلاع دوران تاريخي و کتاب قم ( مهم ترين اثر جغرافياي محلي، تاليف شده توسط حسن بن محمد بن حسن قمي در سال 379 هجري قمري ) در عصر پيش از اسلام خصوصاً دوره ساساني از شهر هاي نسبتاً بزرگ و آباد ايران بوده است.